Pasażerka

Nie jest łatwo ocenić ten film. I to nie tylko ze względu na obozową tematykę. Pasażerka miała przecież wyglądać zupełnie inaczej. W trakcie realizacji, po nakręceniu zaledwie połowy zdjęć, reżyser Andrzej Munk zginął w wypadku samochodowym. Materiał – głównie część retrospekcyjną – zmontował kilkanaście miesięcy później jego współpracownik Witold Lesiewicz, uzupełniając całość komentarzem wygłoszonym przez Tadeusza Łomnickiego.

Oryginalny scenariusz powstał na podstawie słuchowiska Zofii Posmysz Pasażerka z kabiny 45. Autorka, była więźniarka Auschwitz, następnie Ravensbruck i Neustadt-Glewe, opisała parę płynącą luksusowym transatlantykiem z Hamburga do Rio de Janeiro. On nazywa się Walter i nie zna przeszłości swojej żony. Ona – Liza, była strażniczka z Oświęcimia – nieoczekiwanie rozpoznaje wśród pasażerów byłą więźniarkę Martę. Powracają bolesne wspomnienia… i te właśnie wspomnienia możemy zobaczyć w filmie Munka.

Obóz zagłady. Bród, głód, fatalne warunki sanitarne. Liza od razu wyłapuje Martę i próbuje ją złamać, stosując esesmańskie metody wychowawcze. Prowadzi z nią okrutną grę psychologiczną, wręcz rywalizuje, choć jednocześnie doskonale zdaje sobie sprawę z własnej przewagi. Sam film pełni rolę jej spowiedzi. Wygłaszana z offu narracja bohaterki uświadamia nam, że to zapewne jej pierwsza próba rozliczenia się z przeszłością. W dodatku próba być może nieszczera, o czym świadczy nieskładny sposób opowiadania oraz liczne nieścisłości.

Munk skupia się na obu bohaterkach, próbuje rozgryźć ich intencje i charaktery. Sam Oświęcim pokazuje jedynie w tle, unikając scen przemocy. Nie interesują go, ważniejszy jest stan umysłu osób, które stały po stronie katów. Jak sobie radzą ze świadomością zbrodni, za które nigdy nie ponieśli kary? Wielka szkoda, że Pasażerka nie została ukończona. 58-minutowy obraz został co prawda doceniony w Cannes, ale wiele scen – a zwłaszcza przejść pomiędzy nimi – sprawia wrażenie niepełnych. Czegoś im brakuje. Pewnie właśnie geniuszu Munka.

Wojciech Kąkol

Pasażerka, reż. Andrzej Munk, Witold Lesiewicz, wyst. Aleksandra Śląska, Anna Ciepielewska, Jan Kreczmar, Marek Walczewski

Ocena: 8/10

Polub nas na Facebooku!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s