Pasja

To jeden z najgłośniejszych filmów religijnych XXI wieku, dla jednych dowód reżyserskiego geniuszu Mela Gibsona, dla innych pozbawiony duchowości banał żerujący na najniższych instynktach widzów. Nie mam jednak wątpliwości, że Pasja zrobiła na wielu widzach olbrzymie wrażenie i doprowadziła też do wielu nawróceń.

Film przedstawia kilkanaście ostatnich godzin z życia Chrystusa (Jim CaviezelCzęstotliwość, Nieznani). Otwiera go modlitwa w Ogrodzie Oliwnym tuż po Ostatniej Wieczerzy, w której Szatan raz jeszcze próbuje przeciągnąć go na swoją stronę. Wkrótce na skutek zdrady Judasza Jezus zostaje aresztowany i staje przed Poncjuszem Piłatem. Ten nie chce go skazywać, jednak pod naciskiem tłumu decyduje się wyznaczyć mu chłostę. Tak rozpoczyna się udręka Chrystusa, która zakończy się ukrzyżowaniem na Golgocie.

Gibson wiele wysiłku włożył w otworzenie realiów tamtych czasów. Zadbał o odpowiednie dekoracje, kostiumy wzorowane na strojach z epoki, odpowiednie fryzury czy typowe dla tamtych czasów zachowania. Kazał aktorom mówić w językach używanych w czasach Chrystusa: w aramejskim, hebrajskim i łacinie. Postarał się wreszcie, by męka pańska wyglądała możliwie realistycznie. Stąd Pasja jest tak naprawdę krwawym torturę porn, w której Jezus katowany jest przez ponad godzinę, krwawi, mdleje, jęczy, krzyczy i rzęzi ku uciesze tłumów. Obserwujemy mięso wyrywane przez bicz z jego pleców oraz krew lejącą się z przebitych gwoździami rąk i nóg. Spod pękniętych kości.

Takie właśnie realistyczne przedstawienie tych wydarzeń było kluczem do sukcesu Pasji. Wielu widzom uświadomiło, jak naprawdę wyglądały ostatnie chwile życia Chrystusa i co tak naprawdę wspominane jest w czasie Wielkanocy. Gibson dążył do prawdy i tę prawdę osiągnął, pokazując niekiedy barbarzyńskie zachowania tłumu – barbarzyńskie z dzisiejszej perspektywy, kiedyś zaś zupełnie normalne. Kumulacja przemocy sprawia, że automatycznie stajemy po stronie cierpiącego i doceniamy jego poświęcenie. Dostrzegamy jego niezwykłość. Zapominamy przy tym, że w równie okrutny sposób ginęło wielu ludzi, tak w czasach Chrystusa, jak i późniejszych.

Pasja ma w sobie coś z plemiennych popisów szamanów składających ofiary bogom i z bluźnierczych krwawych rytuałów na Filipinach. Dobór materiału nie pozostawia wątpliwości, że jest też filmem „lekko” antysemickim, a przede wszystkim relatywnie płytkim. Z męki Chrystusa niewiele tu wynika. Nie ma tu umierania za ludzkie grzechy, nie ma za wielu religijnych prawd, które niesie ze sobą Biblia (może poza przebaczeniem). Wiele rzeczy można oczywiście sobie dopowiedzieć, znając tę historię z lekcji religii, ale w filmie zwyczajnie ich brakuje.

Atutem Pasji jest to, że otwiera umysł na interpretacje. Biblia jest księgą, którą się intepretuje. Stary Testament zawiera przypowieści z różnych stron świata, które przez całe tysiąclecia opowiadano, by czegoś ludzi nauczyć. Czego więc uczy Pasja? Tu każdy dostrzeże co innego. Jedni potraktują ją jak bliską żołnierzom niezłomnym historię o umieraniu za własne poglądy i przekonania. Inni dostrzegą tu alegorię losów społeczności prześladowanych za kolor skóry czy bycie sobą, coś, na co nie mają wpływu. Jeszcze inni uznają, że to historia wielkiego cierpienia, próba nadania mu sensu. Ale tego sensu musimy szukać już poza filmem.

Zobacz, jeśli:
– Jesteś chrześcijaninem
– Lubisz kino historyczne

Odpuść sobie, jeśli:
– Nie lubisz krwi, cierpień i przemocy
– Uczysz się języków starożytnych

Michał Zacharzewski

Pasja, The Passion of the Christ, 2004, reż. Mel Gibson, wyst. Jim Caviezel, Maia Morgenstern, Christo Jivkov, Francesco De Vito, Monica Bellucci, Mattia Sbragia, Toni Bertorelli, Luca Lionello, Hristo Shopov

Ocena: 7/10

Polub nas na Facebooku i Twitterze.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.
Sprawdź dostępność na platformach filmowych i VOD

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.