Na zachodzie bez zmian (1979)

18 kwietnia 1930 roku spiker BBC ogłosił, że „there is no news” – nie miał bowiem żadnych wiadomości do przekazania. W efekcie piętnastominutowy blok wypełniła muzyka klasyczna. W rzeczywistości tego dnia sporo się wydarzyło, jednak żadne z niekiedy autentycznie tragicznych wydarzeń nie zwróciło uwagi brytyjskich dziennikarzy. I pomyśleć, że słynna powieść Ericha Marii Remarque ukazała się kilka lat wcześniej i świat rozumiał już ironię zawartą w jej tytule.

Świetnie wyłuskuje ją ekranizacja Na zachodzie nez zmian pochodząca z 1979 roku. Osiemnastoletni Niemiec Paul Bäumer zostaje zindoktrynowany przez swojego czeskiego nauczyciela i zaciąga się do wojska, by ruszyć na front pierwszej wojny światowej. Szkolenie przechodzi pod okiem brutalnego kaprala Himmelstossa, po czym zostaje odstawiony na dworzec kolejowy. Tam po raz pierwszy orientuje się, że może zginąć. Z wagonu, do którego ma wsiąść, służby wynoszą ciężko rannych żołnierzy. Takich samych jak on…

Na zachodzie bez zmian jest filmem antywojennym. Nie opowiada bzdur o żołnierzach-bohaterach, wybitnych generałach i szczytnych ideałach ludzi jadących zabijać innych ludzi. Skupia się na bezsensie wojny, naiwności szeregowych wywożonych do okupów i de facto skazywanych na śmierć przez dowódców. Bäumer wierzy, że dobrze postępuje. Że biorąc udział w wojnie, przyniesie chlubę swojej rodzinie. Stąd humor filmu zderza się z makabrą i dziwnie do niej pasuje.

Warto też zwrócić uwagę na oprawę filmu. Wiele kadrów wypranych jest z kolorów, wręcz monochromatycznych, utrzymanych w jednej tonacji. Reżyser Delbert Mann sięga po barwy tylko wtedy, kiedy chce zwrócić na coś uwagę widzów. A skupia się przede wszystkim na ludziach. To oni są najważniejsi, nie zaś efektowne wymiany ognia znane z innych wojennych produkcji. I chyba właśnie dlatego ta wersja Na zachodzie bez zmian została doceniona przez krytykę i do dziś jest wznawiana na rozmaitych nośnikach. Zwłaszcza że pozostaje dziełem aktualnym i mocnym w swojej wymowie. Tak jak i wspominane „there is no news”, które sporo mówiło o stosunku dziennikarzy BBC do ludzkiego życia…

Zobacz, jeśli:
– Znasz książkę
– Cenisz kino antywojenne
– Interesujesz się pierwszą wojną światową

Odpuść sobie, jeśli:
– Uważasz, że pójście na wojnę to powód do dumy, a nie czysta głupota

Michał Zacharzewski

Na zachodzie bez zmian, All Quiet on the Western Front, 1979, reż. Delbert Mann, wyst. Ernest Borgnine, Ian Holm, Richard Thomas, Donald Pleasence, David Bradley, Patricia Neal, Ewan Stewart, George Winter, Dominic Jephcott, Michael Sheard, Ken Hutchison, Veronika Jeníková

Ocena: 7/10

Polub nas na Facebooku i Twitterze.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.
Sprawdź dostępność
na platformach filmowych i VOD

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.