Bośnia: Dzieci wstydu

Wojna w Bośni i Hercegowinie skończyła się ćwierć wieku temu. Wydawać by się mogło, że najgorsze rany już się zagoiły. Że ludzie nauczyli się normalnie żyć i na co dzień nie pamiętają o horrorze, jaki przeżyli po rozpadzie Jugosławii. Nakręcony dla telewizji Arte.tv dokument śledczy Bośnia: Dzieci wstydu uświadamia, że wcale tak nie jest. Wojna wyniszcza kolejne pokolenia.

Zaraz po niej na świat przyszło kilka tysięcy dzieci poczętych w wyniku gwałtów. Większość z nich nigdy nie poznała swoich biologicznych ojców, część została też porzucona przez okaleczone psychicznie matki. Na tym nie skończył się ich dramat. Wszystkie dzieci wstydu musiały zmagać się w dzieciństwie z prześladowaniami. Były wyzywane od bękartów, wyśmiewane i obrażane, skutkiem czego miały trudności w nawiązywaniu przyjaźni. Szkolni koledzy nazywali ich matki prostytutkami, które sprzedały się wrogowi. Je same traktowały jak zdrajców. Dorosłość niewiele zmieniła.

Jedna z bohaterek dokumentu, Ajna Jusić, założyła po latach fundację, która walczy o prawa tego pokolenia. Sama dowiedziała się, że jest jednym z dzieci wstydu dość późno, bo w wieku piętnastu lat. „Czuję się dyskryminowana, bo w urzędach wymagają podania nazwiska ojca i nie rozumieją, że ojca nie mam. Za każdym razem muszę się tłumaczyć”, mówi. Swoją matkę podziwia. Po gwałcie Sabina wyjechała na wieś, tam wrosła w społeczność, znalazła męża. Łatka „panny z dzieckiem” i „ofiary gwałtu” ciągnęła się za nią przez lata.

Jusić poznała nazwisko swojego prawdziwego ojca. Wie, że mężczyzna ma normalną rodzinę i dwoje własnych dzieci. Nie odważyła się go odwiedzić, bo nie wie, jak by zareagował, jak zareagowałaby jego rodzina. Póki co walczy, by państwo uznało dzieci wstydu za „ofiary wojny”. W Bośni i Hercegowinie mogą oni liczyć na dodatki mieszkaniowe i różnego typu ulgi, pomoc psychologów. Ludzie podobni do Jusić mimo licznych traum muszą sobie radzić sami.

Bośnia: Dzieci wstydu – dostępny w Internecie pod tytułem W Bośni, Ajna walczy o dzieci wstydu – uświadamia widzom istnienie problemów, o których na co dzień się nie myśli. Robi to elegancko i z gracją, choć chyba zbyt słabo wgryza się w temat. W Bośni i Hercegowinie gwałty wojenne to wciąż temat tabu, ale istnieje nadzieja, że ten i podobne dokumenty coś wreszcie zmienią. Otworzą politykom oczy.

Zobacz, jeśli:
– Lubisz półgodzinne dokumenty
– Interesują cię losy ludzi, którzy otarli się o wojnę
– Kręci cię psychologia

Odpuść sobie, jeśli:
– Uważasz problem za fikcyjny

Michał Zacharzewski

Bośnia: Dzieci wstydu, W Bośni, Ajna walczy o dzieci wstydu, Children of Shame, Bosnia’s invisible children: Living in dignity, 2018, reż. Christopher Bobyn, Markus Reichert

Ocena: 7/10

Polub nas na Facebooku.
Spis naszych recenzji na serwisie Media Krytyk.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.