Polska 1939 – Jak żołnierze zamienili się w zbrodniarzy wojennych

Nie wiem, jak to jest być członkiem narodu, który dopuścił się takich zbrodni, jakich dopuścili się Niemcy. Wiem natomiast, że Niemcy na różne sposoby usiłują sobie z tym radzić. Im dalej od wojny, tym lepszą mają perspektywę, ale też więcej pytań, wątpliwości. Film dokumentalny Polska 1939 – Jak żołnierze zamienili się w zbrodniarzy wojennych stara się na przykład odpowiedzieć na zawarte w tytule pytanie. No właśnie, jak to możliwe, że niemieccy żołnierze dopuścili się tak wielu aktów barbarzyństwa?

Obraz śledzi wydarzenia z początku wojny, opisując zarówno fakty historyczne, jak i przywołując pamiętniki trzech uczestników kampanii wrześniowej. Żołnierzy, którzy z różnych perspektyw obserwowali to, co wówczas się działo. Okazuje się, że Niemcy czuli się wówczas poszkodowani. Pierwszą wojnę światową przegrali z kretesem, niemal każda rodzina kogoś straciła. Wybuchł trwający dekadę kryzys ekonomiczny, który wielu wepchnął w biedę. Wiele miast podupadło, wiele instytucji przestało działać, wiele ziem utracono chociażby na rzecz Polski, która nagle zaczęła panoszyć się na „rdzennie niemieckich” terenach. To rodziło frustrację, to łączyło wszystkie partie polityczne.

Niemieccy i polscy historycy pojawiający się w Polska 1939 – Jak żołnierze zamienili się w zbrodniarzy wojennych zwracają uwagę na narodową propagandę z lat trzydziestych, przedstawiającą Polaków w złym świetle, lansującą antysemityzm i propagującą wyższość narodu niemieckiego. Tuż przed samą wojną ta sama propaganda zadbała, by żołnierze uwierzyli w słuszność konfliktu i traktowali go jako… wojnę obronną. Przypominała, że Polakom nie można ufać, że każdy z nich to potencjalny zdrajca. Że nawet jeśli Polacy będą udawać potulnych, to w rzeczywistości postawią na kosztowną wojnę partyzancką. De facto więc zachęcano do stosowania taktyki spalonej ziemi, mordowania cywilów, likwidowania szczególnie niebezpiecznych elit. W niektórych wioskach – chociażby w Pludwinach – zabijano nawet psy. Ważnym problemem była przemoc seksualna wobec kobiet. Niepokoiła ona niemieckich dowódców, którzy oczekiwali od swoich ludzi przestrzegania prawa, ale z drugiej strony spajała oddziały i miała – zdaniem niektórych – korzystny wpływ na morale żołnierzy.

W filmie Polska 1939 – Jak żołnierze zamienili się w zbrodniarzy wojennych pojawia się parę gadających głów, ale dominują zdjęcia z kronik filmowych, a także proste animacje. Ciekawe jest to, że Niemcy sami stawiają się tu na pozycji zbrodniarzy i wcale nie próbują się usprawiedliwiać. Raczej usiłują zrozumieć, dlaczego do tego doszło. Nie zajmują się innymi zbrodniarzami wojennymi, chociażby Rosjanami, którzy uchodzili przecież za „gorszych”, ani też Aliantami, którzy nieraz w podobny sposób traktowali Niemców (zwłaszcza pod koniec wojny). Patrzą na swoich. Nam zaś uświadamiają, że historia zawsze może się powtórzyć. W każdym narodzie na tyle głupim, by wierzyć rządowej propagandzie.

Zobacz, jeśli:
– Interesujesz się historią
– Lubisz dokumenty

Odpuść sobie, jeśli:
– Uważasz, że Niemcy na pewno próbują się wybielić
– Jesteś zdania, że Polacy żadnych zbrodni się nie dopuścili

Michał Zacharzewski

Polska 1939 – Jak żołnierze zamienili się w zbrodniarzy wojennych, Polen 39. Wie deutsche Soldaten zu Mördern wurden, 2019, reż. Alexander Hogh, Jean-Christoph Caron

Ocena: 6/10

Polub nas na Facebooku!

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.