Narew to rzeka, więc nie powinno nikogo dziwić, że Pożegnanie z Narwią jest wywiadem-rzeką z Hanną Krall, wybitną polską pisarką i reporterką, autorką Zdążyć przed Panem Bogiem czy Na wschód od Arbatu. Rozmawia z nią Wojciech Tochman. I to nie tylko rozmawia, ale też zabiera na wycieczki związane z miejscami z przeszłości autorki.

Krall w chwili rozmowy zbliża się już do dziewięćdziesiątki. Niektórych rzeczy nie pamięta, o paru chyba nie do końca chce mówić, ale i tak opowiada mnóstwo historii i anegdotek. A przede wszystkim wspomina swoją młodość, kolejne miejsca zamieszkania, ważne dla niej zakątki. Mówi o Warszawie lat jej dzieciństwa, a więc tej wojennej, kiedy trzeba było uciekać bądź kryć się po piwnicach. Wspomina pobyt u volksdeutscha w Milanówku i w domu dziecka w Otwocku, mieszkanie na Targowej na Pradze, potem lokale na Dubois i w Alejach Jerozolimskich. A przecież bliski jest też jej Mokotów z ulicą Różaną i Narbutta, Ursynów, wreszcie tytułowe siedlisko nad Narwią.

Miejsca te oczywiście stanowią tylko pretekst. Formę zaproszenia do rozmowy o ludziach, których już nie ma na świecie, i czasach, które przeminęły i znikną zupełnie wraz z jej pokoleniem. O redakcjach, których już nie ma. Krall przywołuje je, opisuje, a Tochman dopytuje, szukając w jej wspomnieniach precyzyjnych opisów. Czasem doprowadza do polemiki, odwołuje się do jej tekstów, kiedy indziej szuka filozoficznego spojrzenia na życie człowieka. Bo przecież to, co Krall widziała, co przeżyła, odcisnęło na niej swoje piętno. Pozwoliło wyciągnąć wnioski, z którymi autorka dziś się z nami dzieli. Co ważne, zahacza też o współczesność, o wojnę w Ukrainie czy odejście najbliższych jej ludzi.

Przefiltrowane przez pamięć i umysł autorki wspomnienia sprawiają, ze Pożegnanie z Narwią czyta się jak reportaż. Nie są to bowiem czyste fakty, ale i emocje, wśród których pewne zniekształcenia są dopuszczalne. Smutne jest jedynie to, że pokolenie Krall odchodzi, a nowe nie zawsze chcą jej słuchać. Ilu młodych zna jej twórczość?

Joel

Pożegnanie z Narwią
Autorzy: Hanna Krall, Wojciech Tochman
Wydawnictwo Literackie

Polub nas na Facebooku, TikToku, BlueSky i Instagramie.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.