Nie wiem, dokąd zmierza nasz kraj, ale też nie jestem pewien, dokąd sam zmierzam. To samo pytanie stawiał w 1990 roku reżyser Paweł Kędzierski, autor trwającego niespełna 20 minut dokumentu Dokąd. Zebrał w nim scenki z PRL-owskich pochodów pierwszomajowych, tworząc kolaż opowiadający o historii Polski.

Te pierwsze były jeszcze nieśmiałe. Prowadziły przez podnoszącą się z gruzów Warszawę, szli w nich żołnierze, byli jeńcy obozów koncentracyjnych czy chociażby dzieci w mundurach. Dominowała podniosła atmosfera, ale też duma z odradzającej się Polski. Niesiono portrety Bieruta i Stalina, a także hasła mówiące o przyjaźni polsko-radzieckiej. Dokąd maszerowano? Naprzód, ku lepszemu życiu.

Kolejne pochody przynoszą jednak zmianę. Zamiast smutnych panów w kapeluszach pojawiają się ludzie pracy; przedstawiciele zakładów produkcyjnych z całego kraju. Imponowała fantazja, z jaką dbano o stronę wizualną pochodu. Już nie tylko sztandary, ale i poprzebierane kukły, rozmaite konstrukcje z kartonów. Zwykłym ludziom towarzyszyli czasem też sportowcy i artyści, których z mównic pozdrawiali kolejni premierzy.

Czasem coś się psuło. Tu ktoś krzyknął o syjonistach, tam doszło do zadymy i musiała interweniować milicja. Lata 70 były już burzliwe, potem czasy stanu wojennego i Solidarności, no i generał Jaruzelski. Dokument Dokąd przypomina najważniejsze chwile z okresu PRL-u, pokazuje dawne stroje i zwyczaje, przebrzmiałe hasła. Z perspektywy roku 1990 pyta, dokąd wtedy zmierzaliśmy. Jednocześnie stawia też pytanie, dokąd w tej nowej Polsce zmierzamy. Nie sposób na to odpowiedzieć…

Zobacz, jeśli:
– Lubisz dokumenty
– Pamiętasz czasy pochodów
– Chętnie oglądasz filmy z czasów PRL-u
– Przygotowujesz lekcję historii

Odpuść sobie, jeśli:
– Nie wiesz nic o PRL-u i liczysz, że się dowiesz – nie ma tu jednak narracji

Michał Zacharzewski

Dokąd, 1990, reż. Paweł Kędzierski

Ocena: 7/10

Polub nas na Facebooku, TikToku, BlueSky i Instagramie.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.
Sprawdź dostępność na platformach filmowych i VOD.