Komu wydaje się, że w latach 70. powstawały w Polsce same sążniste dramaty i PRL-owskie komedie, powinien zobaczyć Orła i reszkę. To dość specyficzny film sensacyjny inspirowany prawdziwymi wydarzeniami, sprawnie nakręcony przez Ryszarda Filipskiego.

Historia rozpoczyna się w połowie lat 50., kiedy z więzienia za sprawą amnestii wychodzi Marcin Nowak (Ryszard Filipski). Siedział siedem lat za politykę, teraz jest wolny, ale nie ma nic. Żona odeszła do innego, z córką nie ma kontaktu. Udaje mu się znaleźć pracę w gospodarstwie pegeerowskim, ale razi go wszechobecne kombinatorstwo. Przenosi się do elektrowni, wiąże z Teresą (Anna Ciepielewska), rozważa ucieczkę z kraju. Za granicą tacy ludzie jak on przydają się… choćby wywiadowi amerykańskiemu.

Orzeł i reszka jest produkcją skażoną ideologią i przez to mało wiarygodną, nawet jeśli nawiązuje do prawdziwych wydarzeń. Stąd wiele dialogów bawi, a część pomysłów fabularnych nie przekonuje. Ryszard Filipski kreuje jednak ciekawą postać twardziela, który zostaje szpiegiem. Sama historia potrafi wciągnąć, została dobrze napisana i przynajmniej próbuje nawiązywać do zachodnich produkcji gatunkowych. W polskim kinie nieczęsto się to zdarzało.

Szkoda więc, że Orzeł i reszka nie zdobył popularności i dziś jest produkcją zapomnianą. Telewizja nieczęsto po niego sięga, a na streamingach próżno go szukać. Tymczasem kino PRL-owskie – mimo swoich oczywistych wad – ma sporo do zaoferowania koneserom X Muzy. I przede wszystkim sporo mówi o ówczesnej rzeczywistości, nawet jeśli robi to między wierszami.

Zobacz, jeśli:
– Lubisz polskie filmy
– Ciekawi cię kino szpiegowskie

Odpuść sobie, jeśli:
– Liczysz na szybką akcję
– Masz uczulenie na PRL

Michał Zacharzewski

Orzeł i reszka, 1974, reż. Ryszard Filipski, wyst. Ryszard Filipski, Anna Ciepielewska, Andrzej Kozak, Wacław Ulewicz, Stanisław Niwiński, Małgorzata Potocka, Henryk Giżycki, Ewa Drozdowska, Stefan Szmidt, Janusz R. Nowicki, Jerzy Moes, Tadeusz Kwinta, Eugeniusz Korczarowski, Zygmunt Malawski, Zbigniew Bielski, Juliusz Grabowski, Hanna Balińska, Jerzy Bińczycki, Teresa Kałuda, Andrzej Gazdeczka, Jerzy Fedorowicz, Andrzej Mrozek, Joanna Jędryka

Ocena: 5/10

Polub nas na Facebooku, TikToku, BlueSky i Instagramie.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.
Sprawdź dostępność na platformach filmowych i VOD.