Urok wszeteczny to trzecia z opowiastek zebranych przez Krzysztofa Zanussiego w telewizyjny cykl zatytułowany Opowieści weekendowe. Tym razem chodzi o godność i zabawę. O to, że niektórych bawi upokarzanie innych ludzi, także i tych, którzy tych upokorzeń w ogóle nie dostrzegają.

Karol (Maciej Robakiewicz) pracuje na uczelni i nie zarabia zbyt dużo. Nie potrafi zakręcić się czy dorobić, co regularnie wypomina mu żona. Iwona (Katarzyna Herman) ma już dość niewielkiego mieszkanka i braku perspektyw na jakąkolwiek zmianę. I w końcu to ona – za pośrednictwem kolegi – załatwia mu pracę u hrabiego (Zbigniew Zapasiewicz), dystyngowanego homoseksualisty, który rozglądał się za nowym sekretarzem.

Filmem tym Zanussi powraca do tematu, który nieraz podejmował w tym cyklu. Chodzi o kapitalizm i jego niszczący wpływ na ludzi. Ci, którzy mają pieniądze, czują się lepsi. Biedniejszych, mniej obrotnych traktują z pogardą lub w najlepszym przypadku zupełnie się z nimi nie liczą. Tak jest z owym kolegą, który pewnie uważa Karola za nieudacznika, tak jest też z hrabią, który ewidentnie się z nim bawi. Wie, że może sobie pozwolić na wiele.

Niesamowite w tym filmie jest to, jak diaboliczną postacią jest ów arystokrata. Chyba tylko w tej odsłonie Opowieści weekendowych Zanussi pozwolił sobie na tak przerysowaną wizję. Niewątpliwie pomógł mu w tym Zapasiewicz, aktor doskonały, który genialne uchwycił się tej drobnej granicy, jaka oddziela bajkową fikcję od – mimo wszystko – rzeczywistości. Gość nie pozwolił sobie na jej przekroczenie i na tym wygrywa. Szkoda więc, że sfera obyczajowa w Uroku wszetecznym zgrzyta, a siermiężność niektórych scen razi. Choć jako ostrzeżenie przed małżeństwem i chciwością kobiet film całkiem nieźle bawi. I kto tu jest diabelski?

Zobacz, jeśli:
– Lubisz tę serię
– Cenisz Zapasiewicza

Odpuść sobie, jeśli:
– Irytują cię sztuczne, przeintelektualizowane dialogi
– Nie lubisz zabawy konwencją

Michał Zacharzewski

Urok wszeteczny, 1996, reż. Krzysztof Zanussi, wyst. Zbigniew Zapasiewicz, Maciej Robakiewicz, Katarzyna Herman, Jolanta Rzaczkiewicz, Anna Maj, Lech Sołuba, Małgorzata Werner, Krzysztof Janczar, Bartosz Jarzymowski, Karolina Wajda, Marek Brodzki, Artur Nowakowski, Piotr Wawer sr, Ilja Zmiejew, Mirosława Niemczyk

Ocena: 7/10

Polub nas na Facebooku, TikToku, BlueSky i Instagramie.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.
Sprawdź dostępność na platformach filmowych i VOD.