Dla pokolenia boomerów Excalibur był i zapewne wciąż jest jednym z najlepszych filmów bazujących na legendach arturiańskich. Przede wszystkim dlatego, że to mroczna, brutalna, ale i surrealistyczna opowieść o szekspirowskiej strukturze i znakomitej ścieżce dźwiękowej. W obsadzie nie brakuje gwiazd, niekiedy zaskakująco młodych.

Przenosimy się w Mroczne Wieki i poznajemy Merlina, który otrzymuje od Pani Jeziora legendarny miecz zwany Excaliburem i powierza go Utherowi w zamian za syna. Uther wkrótce ginie, wbijając ostrze w miecz. Za sprawą magii jedynie przyszły król będzie mógł go dobyć. I owszem, zrobi to Artur, jak dorośnie… W tę opowieść w Boorman wplata inne legendarne motywy, od okrągłego stołu po Święty Graal, który ma pomóc podupadłej Anglii dźwignąć się z kolan.   

Atutem filmu jest nastrojowa atmosfera. Przepiękne zielone lasy i równiny skąpane we mgle, dziwnie błyszczące zbroje nie pozostawiają wątpliwości, że mamy do czynienia z mitem, a nie opowieścią wyciągniętą z kart historii. Również i emocje towarzyszące bohaterom – miłość, zdrada, ciężar przeznaczenia – bardziej pasują do literatury niż realistycznych blockbusterów kręconych obecnie w Hollywood. Innymi słowy Excalibur to nasączona magią poetycka bajka bazująca na XV-wiecznym romansie „Śmierć Artura” pióra sir Thomasa Malory’ego,

Ale bajka okrutna i niepozbawiona goryczy. Będąca jednocześnie przygodą rycerską, jak i opowieścią o końcu dawnych, celtyckich wierzeń i nastaniu nowych czasów. Sporu tu krwi, rządz i niepokoju tylko czasami przełamanego humorem. Może dlatego Excalibur broni się po latach, choć pozostaje widowiskiem trudnym. Takim dla wymagającego widza.

Zobacz, jeśli:
– Lubisz opowieści o królu Arturze
– Masz słabość do baśni i legend
– Chcesz zobaczyć młodych Stewarta, Neesona czy Mirren

Odpuść sobie, jeśli:
– Oczekujesz dynamiki i realizmu
– Irytują cię historie rodem ze średniowiecza

Michał Zacharzewski

Excalibur, 1981, reż. John Boorman, wyst. Nigel Terry, Helen Mirren, Nicholas Clay, Cherie Lunghi, Nicol Williamson, Robert Addie, Gabriel Byrne, Keith Buckley, Liam Neeson, Patrick Stewart, Michael Muldoon, Liam O’Callaghan, Niall O’Brien, Corin Redgrave, Katrine Boorman, Ciarán Hinds, Emmet Bergin, Charley Boorman, Brid Brennan, Clive Swift

Ocena: 8/10

Polub nas na Facebooku, TikToku, BlueSky i Instagramie.
Polub nas w serwisie Media Krytyk.
Sprawdź dostępność na platformach filmowych i VOD.